Przejdź do treści
Dołącz do Akademii już dziś! Rozpocznij swoją przygodę ze sportami walki.MMA, brazylijskie jiu-jitsu i zajęcia dla dzieci.Trzy poziomy zaawansowania, od grupy początkującej po zawodniczą.Zajęcia grupowe od poniedziałku do piątku.Wilanów, ulica Wiertnicza 26A.
Akademia sportów walki na warszawskim Wilanowie. MMA i brazylijskie jiu-jitsu dla dorosłych oraz zajęcia dla dzieci.

Archiwum polskiego MMA

Pierwsza walka w klatce i 45 minut bez zwycięzcy

Klatkę zrobił kowal spod Warszawy, a walka nie miała ani limitu czasu, ani rund. Po 45 minutach żaden z zawodników wciąż nie chciał się poddać. Właśnie tak Mirosław Okniński zaczynał budować polskie MMA.

2002

Co wiadomo o tej walce

Gdzie
Targi Body Show, Warszawa
Jak długo
Około 45 minut
Stawka
1000 złotych
Wynik
Remis, po 500 złotych

Nagranie archiwalne

Skrót walki z archiwum

Materiał z archiwum Mirosława Oknińskiego. Ma ponad dwadzieścia lat i taka jest też jego jakość.

Zanim była klatka

Dzisiaj klatka nikogo w Polsce nie dziwi. Zawodnicy MMA występują w telewizji i walczą w największych organizacjach świata, a dzieci i dorośli mogą po prostu zapisać się do klubu i trenować mieszane sztuki walki.

Na początku wyglądało to zupełnie inaczej. Kiedy Mirosław Okniński zaczął myśleć o rozwijaniu Vale Tudo i MMA w Polsce, nie wszyscy byli przekonani, że sporty walki powinny pójść właśnie w tę stronę.

Karol Matuszczak rozwijał wtedy w Polsce brazylijskie jiu-jitsu, a Mirosław znał go z seminariów i obozów. Obaj interesowali się skutecznością walki, ale na promowanie tego sportu patrzyli inaczej.

Matuszczak przekazywał Oknińskiemu doświadczenia Brazylijczyków, z których wynikało, że sportowe brazylijskie jiu-jitsu jest odbierane dobrze, a walki w klatce mają złą opinię. Mirosław wyciągnął z tego zupełnie inny wniosek i nie chciał z klatki rezygnować.

„Zawsze interesowała mnie skuteczność. Nieważne, jak to było wtedy odbierane. Chciałem rozwijać MMA i Vale Tudo.”

Mirosław Okniński

Jakubowski kontra Teresiewicz

Grzegorza „Jakubka” Jakubowskiego Mirosław znał już wcześniej ze środowiska sportów walki, więc brakowało tylko drugiego zawodnika.

Po ogłoszeniu zgłosił się Temistokles Teresiewicz, związany wtedy z policją i jednostką antyterrorystyczną, więc już samo zestawienie miało w sobie coś ciekawego.

Jakubowski przyjechał z Gdyni razem z grupą ludzi związanych z Arką Gdynia, którzy trenowali również w jego środowisku. Po drugiej stronie klatki stanął policjant.

Nikt jednak nie dopisywał do tego sztucznej historii marketingowej, bo obaj mieli po prostu wejść do klatki i walczyć.

Sędzia w czarnej koszulce wydaje instrukcje dwóm zawodnikom przy siatce klatki, w tle publiczność
Instrukcje przed walką

Targi kulturystyczne i pierwsza klatka

Walkę zorganizowano podczas warszawskich targów Body Show. Okniński poznał ich organizatorów przez środowisko magazynu „Kulturystyka i Fitness: Sport dla Wszystkich”, a organizator Body Show zaproponował, żeby w ramach targów pokazać nową dyscyplinę.

Był tylko jeden problem: potrzebna była klatka, a tej nie dało się po prostu zamówić w sklepie ze sprzętem do MMA, bo takiego rynku praktycznie nie było.

Klatkę zrobiono więc u kowala pod Warszawą. Pomógł przy tym Jacek Foltyn, zawodnik trenujący wtedy u Mirosława, który według wspomnień Oknińskiego dał początkową zaliczkę i zachęcał go do organizowania walk. Później okazało się, że resztę pieniędzy trzeba było znaleźć samemu.

Klatka w niczym nie przypominała dzisiejszych konstrukcji. Miała grube rury i twardą metalową siatkę bez żadnego miękkiego wykończenia, dlatego, jak wspomina Mirosław, pierwsze walki na niej były ostre nie tylko przez samych zawodników, bo siatka potrafiła ich poranić. Dopiero później wymieniono ją na miękką.

Co ciekawe, według Oknińskiego ta konstrukcja nadal istnieje i stoi dziś w klubie związanym z jego dawną filią w Grudziądzu. Jeżeli uda się to potwierdzić i sfotografować, będzie to jeden z najważniejszych materialnych śladów historii polskiego MMA.

Żółta klatka ustawiona na macie pośrodku hali sportowej, wokół rzędy białych krzeseł z publicznością
Klatka ustawiona pośrodku hali

Zasady? Prawie wszystko dozwolone

Dzisiejsze MMA ma szczegółowe regulaminy, a tamta walka wyglądała zupełnie inaczej. Nie było limitu czasu ani klasycznych rund, a założenie było proste: ktoś miał wygrać.

Okniński wspomina, że zabronione były przede wszystkim ataki na oczy, jądra i kręgosłup. W trakcie walki pojawiła się jeszcze jedna granica, bo kiedy jeden z zawodników uderzył głową, Mirosław jako sędzia uznał, że to już za dużo.

Poza tym walka była bardzo otwarta, a Teresiewicz po latach opisywał ją jako pojedynek na zasadach zbliżonych do starych UFC, bez ograniczeń wagowych i czasowych.

Dwaj zawodnicy walczą w parterze na macie w klatce, sędzia w koszulce Vale Tudo kuca tuż obok
Walka w parterze, sędzia tuż przy zawodnikach

Tysiąc złotych dla zwycięzcy

Stawka wynosiła tysiąc złotych, co dzisiaj nie brzmi jak wielka pula nagród, ale wtedy miało znaczenie.

Problem pojawił się po 45 minutach, kiedy wciąż nikt nie wygrał, a obaj zawodnicy byli kompletnie wyczerpani.

W końcu Okniński zdecydował o remisie i tysiąc złotych podzielono po pięćset dla każdego. Jakubowski nie był zadowolony, bo zwycięzca miał przecież dostać całą kwotę, tyle że zwycięzcy nie było.

„Pytam jednego: poddajesz się? Nie. Pytam drugiego: poddajesz się? Nie. A widać było, że już nie mają siły walczyć.”

Mirosław Okniński

Stu ludzi i żadnego wielkiego „wow”

Z dzisiejszej perspektywy łatwo zrobić z tej walki ogromne wydarzenie, ale wtedy tak tego nie odbierano, bo Body Show było przede wszystkim imprezą kulturystyczną.

Ludzie przechodzili między stoiskami i atrakcjami, a kiedy widzieli klatkę, zatrzymywali się z ciekawości. Przy Jakubowskim była grupa z Gdyni, przyszli też zawodnicy z klubu Oknińskiego, i według szacunków Mirosława walkę mogło oglądać około stu osób.

Nie było wielkiej telewizji ani promocji, nie było też od razu poczucia, że wydarzyło się coś, co po kilkunastu latach będzie wspominane jako jeden z początków polskiego MMA. Informacja o walce pojawiła się między innymi w magazynie „Kulturystyka i Fitness: Sport dla Wszystkich”.

Prawdziwe zamieszanie zaczęło się dopiero później.

Zawodnik stoi w klatce, wokół siatki ciasno stłoczona publiczność, w tle baner Vale Tudo
Publiczność przy samej siatce

„W klatce biją się zwierzęta”

Kiedy Okniński zaczął organizować kolejne turnieje w Warszawie, temat zrobił się znacznie większy. Walki zaczęto wtedy przedstawiać jako brutalne pojedynki ludzi związanych ze środowiskiem kibicowskim, zamiast jako nową dyscyplinę sportu.

Pojawiły się problemy i Mirosław wspomina nawet wezwanie do ministerstwa oraz ostrzeżenie, żeby przestał organizować walki w klatce.

Klatka była wtedy symbolem wszystkiego, czego ludzie nie rozumieli w nowym sporcie. Uchodziła za brutalną, źle się kojarzyła i według krytyków nie pasowała do sportu, ale Okniński z niej nie zrezygnował.

„Miałem dużo problemów przez to, że robiłem walki w klatce. Ale to poszło. Dzisiaj to żyje.”

Mirosław Okniński
Sędzia w koszulce Vale Tudo stoi w klatce między dwoma zawodnikami po zakończonej walce
W klatce po walce

A przecież MMA w Polsce zaczęło się wcześniej

Ta historia nie jest jednak całkiem czarno-biała. Już w 2000 roku Karol Matuszczak walczył z Tomaszem Jamrozem na zawodach w Jaworznie, w jednej z pierwszych w Polsce konfrontacji łączących różne style walki.

Okniński zwraca jednak uwagę na ważną różnicę. Tamten pojedynek odbywał się według bardziej ograniczonych zasad ju-jitsu, a walka Jakubowskiego z Teresiewiczem miała być czymś innym: w klatce, według zasad Vale Tudo, bez limitu czasu i z minimum ograniczeń.

Dlatego właśnie Mirosław uważa tę walkę za początek prawdziwego, oficjalnego MMA w Polsce. O definicjach można dyskutować, ale trudno zaprzeczyć, że scena, którą dziś znamy, wyrosła właśnie z takich eksperymentów.

Zawodnik zakłada duszenie rywalowi na macie, obok stoi sędzia
Duszenie na macie

Klatka nadal gdzieś stoi

Najlepsze w tej historii jest to, że nie wszystko zostało w archiwach, bo według Mirosława pierwsza klatka, zrobiona u kowala pod Warszawą, nadal stoi w Grudziądzu.

Jakubowski żyje, a Teresiewicz przez lata opowiadał o tej walce. Żyje też Jacek Foltyn, który pomagał przy budowie klatki, są ludzie z pierwszego klubu i dawni pracownicy magazynu „Kulturystyka i Fitness: Sport dla Wszystkich”.

Gdzieś mogą nadal leżeć zdjęcia, stare numery magazynów, kasety VHS i negatywy, czyli materiały, których od dwudziestu kilku lat nikt nie oglądał.

Dlatego tej historii jeszcze nie zamykamy, bo dopiero zaczynamy ją porządnie dokumentować.

Pusta hala przed turniejem: klatka pośrodku i puste rzędy białych krzeseł dookoła
Hala na kilka godzin przed turniejem

Z archiwum

Zdjęcia z pierwszych turniejów

Fotografie z prywatnego archiwum Mirosława Oknińskiego. Nie mają opisów ani dat, dlatego podpisy mówią wyłącznie to, co widać w kadrze.
  • Żółta klatka ustawiona na macie pośrodku hali sportowej, wokół rzędy białych krzeseł z publicznością
    Klatka ustawiona pośrodku hali
  • Sędzia stoi między dwoma zawodnikami w klatce tuż przed rozpoczęciem walki
    Chwilę przed walką
  • Sędzia w koszulce Vale Tudo rozdziela rękami dwóch zawodników w klatce
    Sędzia rozdziela zawodników
  • Dwaj zawodnicy w wymianie ciosów w klatce, sędzia stoi między nimi
    Wymiana ciosów
  • Walka w parterze tuż przy siatce klatki, publiczność siedzi po drugiej stronie siatki
    Parter przy samej siatce
  • Zawodnik kontroluje rywala w parterze przy siatce, widzowie patrzą z bliska zza siatki
    Kontrola w parterze
  • Zawodnik zadaje ciosy w parterze przy siatce klatki
    W parterze, przy siatce
  • Klatka widziana z góry, w środku dwaj zawodnicy i sędzia, dookoła publiczność
    Klatka z góry
  • Sędzia stoi w klatce między dwoma zawodnikami i unosi rękę jednego z nich
    Wynik ogłoszony w klatce
  • Sędzia w koszulce Vale Tudo unosi rękę zawodnika w klatce, za siatką pełna widownia
    Ogłoszenie zwycięzcy
  • Zawodnik z uniesionymi rękami po walce, obok sędzia i pokonany rywal przy siatce
    Po walce
  • Zawodnik stoi w klatce, wokół siatki ciasno stłoczona publiczność, w tle baner Vale Tudo
    Publiczność przy samej siatce
  • Czarny baner z napisem Moro Vale Tudo Polska rozwieszony nad publicznością w hali
    Baner Vale Tudo Polska
  • Kilka osób pochylonych nad stolikiem z listami startowymi i dokumentami przed turniejem
    Stolik z listami startowymi
  • Pusta hala przed turniejem: klatka pośrodku i puste rzędy białych krzeseł dookoła
    Hala na kilka godzin przed turniejem

Archiwum w budowie

Masz zdjęcia, kasety albo stare numery gazet?

Tę historię dopiero porządnie dokumentujemy. Jeżeli któraś z tych rzeczy leży u Ciebie w piwnicy, zadzwoń.
  • Zdjęć i negatywów z pierwszych turniejów w klatce, z Legii przy Fortach Bema i z Gwardii przy Racławickiej.
  • Numerów magazynu „Kulturystyka i Fitness: Sport dla Wszystkich” z relacjami z pierwszych walk.
  • Kaset VHS i nagrań z turniejów MMA Polska oraz z targów Body Show.
  • Programów, plakatów i list startowych z pierwszych imprez.
  • Zdjęcia pierwszej klatki, tej zrobionej u kowala. Według Mirosława nadal stoi w Grudziądzu.

Czytaj dalej

Co było potem

Po tej walce przyszły turnieje MMA Polska, pierwsze przepisy i kategorie wagowe, a razem z nimi pierwsze pokolenie polskich zawodników. Opisaliśmy to w osobnym tekście.

ZajęciaWhatsApp, otwiera się w nowej karcieZadzwoń